Waarom staat er ineens aardbei op mijn zak koffie?

Aardbei, chocolade, perzik, karamel… Als je voor het eerst een zak specialty coffee in handen hebt, kunnen de smaken op het label best vreemd overkomen. Want je hebt toch gewoon koffie gekocht? Geen aardbeienthee.

Toch kan koffie écht smaken en aroma's hebben die je doen denken aan fruit, chocolade, noten of zelfs bloemen. En nee, die hebben we er niet stiekem aan toegevoegd.

Wat betekenen die smaken dan?

De smaken die je op een zak koffie ziet staan noemen we tasting notes. Ze beschrijven waar de smaak en aroma's van een koffie je aan kunnen doen denken.

Staat er bijvoorbeeld aardbei op de zak? Dan betekent dat niet dat je koffie letterlijk naar aardbei smaakt. Misschien herken je de zoetheid van een rijpe aardbei, het frisse zuurtje of juist dat sappige, fruitige karakter.

Eigenlijk werkt het een beetje zoals bij wijn. Een wijn kan tonen hebben van kersen, vanille of chocolade, zonder dat iemand die ingrediënten eraan heeft toegevoegd.

En fruitige smaken in koffie zijn misschien minder gek dan je denkt. Een koffieboon is namelijk het zaad van een vrucht: de koffiebes.

Hoe die koffie uiteindelijk smaakt, wordt door heel veel dingen bepaald. De variëteit van de koffieplant, waar en op welke hoogte hij groeit, het klimaat, de rijpheid van de koffiebessen en de manier waarop de koffie na de oogst wordt verwerkt spelen allemaal een rol. Daarna heeft ook het branden invloed op welke eigenschappen uiteindelijk in je kopje naar voren komen.

Daarom kan de ene koffie heerlijk chocoladeachtig en notig zijn, terwijl een andere juist doet denken aan aardbei, perzik of bloemen.

Maar wie bepaalt dat het aardbei is?

Voordat zo'n smaak op de verpakking terechtkomt, wordt de koffie geproefd. Dat gebeurt vaak tijdens een cupping: een vaste manier van koffie zetten en proeven waarmee verschillende eigenschappen van een koffie goed beoordeeld kunnen worden.

Tijdens het proeven wordt onder andere gekeken naar aroma, zoetheid, aciditeit, mondgevoel en smaak. Misschien doet een combinatie van die eigenschappen iemand sterk denken aan aardbei.

Maar smaak blijft persoonlijk. Waar de één aardbei herkent, denkt iemand anders misschien aan framboos, kers of simpelweg rood fruit. Tasting notes zijn daarom geen lijstje met smaken die je móét kunnen vinden. Ze geven je vooral een idee van het karakter van een koffie.

En als ik helemaal geen aardbei proef?

Geen probleem. Je hoeft echt niet na één slok te denken: “Ah ja, wilde aardbei met een subtiele hint van jasmijn.”

Zeker als je nog niet vaak bewust koffie hebt geproefd, proef je in het begin misschien vooral… koffie.

Probeer daarom niet meteen naar één specifieke smaak te zoeken. Vraag jezelf eerst af of een koffie bijvoorbeeld zoet, fruitig, fris, chocoladeachtig of notig overkomt. Hoe vaker je verschillende koffies proeft, hoe makkelijker het wordt om daar specifiekere smaken aan te koppelen.

Probeer het anders de volgende keer wanneer je koffie zet. Zet een bakkie zonder eerst naar de tasting notes te kijken en bedenk zelf waar de smaak je aan doet denken. Kijk daarna pas op de verpakking.

Misschien staat er aardbei en dacht jij aan framboos. Misschien staat er karamel en moest jij juist aan melkchocolade denken. 

Wat het ook wordt, ik hoop dat het kopje in elk geval lekker is.